گرچه خیلی دیر شده؛ ولی هنوز می توان کاری کرد - توفان در تالش ایران را باید جدی گرفت

  توفان در تالش ایران را باید جدی گرفت

طبیعت اشتباه نمی کند. هر پدیده ای در طبیعت دلایل علمی خود دارد. توفان در شهرستان ماسال و کل تالش ایران را باید جدی گرفت؛ وگرنه منطقه دچار دِگرگونی هایی خواهد شد که می تواند برگشت ناپذیر به گذشته باشد. اساسی ترین تغییرات در منطقه ی ما به دلیل ویرانی جنگل ها صورت می گیرد. جنگل تشکیل شده از تعدادی درخت نیست؛ جنگل سیستم بسیار پیچیده ای دارد که اگر ویران شود، می تواند فاجعه های بزرگ بار آوَرَد. جنگل پارک نیست. جنگل یک تن بزرگ زنده ی پیچیده است. بار ها دیده ام بوراغ های جنگل چگونه آبگیر و باد شکن می شوند.*

* بوراغ، بخشی از جنگل هیرکانی است که از درختان، درختچه ها، خاربوته ها و تمشک زاران تشکیل شده که گذر از آن برای انسان تقریبن ناممکن است. زیر این جهان غیر قابل گذر برای انسان، محل زندگی جانوران وحشی است. در آغاز جنگل «سیادول»، بوراغی بود که ما بچه های جنگل هرگز از آن نگذشتیم. برای چیدن تمشک روی تمشک زاران می رفتیم، ولی از زیر آن کسی را توان گذر نبود. همینکه انسان با ماشین آلات وارد جنگل شود، فاجعه ی نابودی جنگل آغاز می گردد. و از این دست نکته ها فراوان دارم که در این اندک نگنجد.

جنگل تالش بعد از غارت های پی در پی با فاجعه بارترین پدیده ها رو به رو گشته. از جمله شاهد رشد انواع آفت و خشک شدن سرمایه ای عظیم و ملی به نام کیش زاران(شمشاد زاران) بوده ایم.* در یک نظریه ی علمی جنگل شناسی دانشمندان قفقاز شمالی آمده که جنگلِ انبوه ضد آفت تولید می کند. و کاستن از جنگل بهترین شرایط برای رشد انواع آفت است. و به احتمال نزدیک به سد درسد، کیش زاران تالش و کلِ شمال ایران به دلیل غارت جنگل ها و رشد آفات خشکیدند. سرمایه ی ملی عظیمی که نمی توان قیمت زد - ده میلیارد دلار، سد میلیارد دلار، هزار میلیارد دلار؟ کَس نمی داند. آن همه را براحتی نابود کردند و هیچ کسی نیز مسئولیتی به گردن نگرفت!

* کیش همان شمشاد وحشی است. این واژه در ایران زمین تاریخ خاص دارد. واژه ی کیشور(کشور - خلاصه) و کیش به معنی دین و آیین، در کیش = شمشاد، بُن دارد. تالش ها هنوز کشور را کیشور تلفظ می کنند؛ و نام زن است. درخت کیش همچون رَز و کِه(زیرفون وحشی، نمدار) مقدس شمرده می شود و چوب آن را نمی سوزانند. چوب درخت کیش بسیار مقاوم است و به راحتی نمی پوسد.

کارخانه ی چوکا را قبل از انقلاب با پیشنهاد بعضی مشاورین خارجی برای مبارزه با جنبش چریکی در تالش ایران پا کردند فاجعه بار. و آن فاجعه باری همچنان ادامه دارد! 

    برای نجات اندک جنگل باقی مانده ی منطقه، کارخانه ی چوکا(مایه ی نکبت و تباهی) باید فورن در هم کوبیده شود! و ویرانگران جنگل و طبیعت باید جواب بگویند.

شما ها می توانید دو ده سال دیگر غارت کنید؛ ولی بعد حتمن به بُن بست می رسید و در تاریخ تالش، استان گیلان و کلِ ایران زمین نامی بسیار بد از خود برجای می گذارید.

آیا هیچ راهِ دیگری بجز ویران کردن آن "کارخانه" وجود ندارد؟

دو راه وجود دارد.

1 - با نظر متخصصین و نه فرصت طلبان سودجو، تبدیل شود به کنسرو سازی، دامداری، مرغ داری، غاز داری، اردک داری و ... می توان در داخل دریا گِرد قرق های توری ایجاد کرد برای پرورش انواع ماهی، و همان ماهی را در کنسرو سازی بکار گرفت. می توان به کارگاه های صنعتی مثل تراشکاری و ... تبدیل نمود. این ها فقط پیشنهاد است برای اینکه تلنگری گردد برای آغاز. زیرا این متخصصین هستند که باید نظر نهایی را بدهند و دست بکار شوند.

2 - می توان آن کارخانه را که مایه ی نکبت و تباهی شده است؛ با قرارداد های بلند مدت، بیست سال و بیشتر، به کشور یا کشور های دیگری سپرد با این شرط که تمامی چوب(سد درسد چوب) را تأمین کنند. سد درسد حقوق کارگران و کارمندان ایرانی کارخانه را بپردازند. و نیمی از سود از آنِ ایران گردد تا برای جنگل کاری و امور رفاهی در منطقه صرف شود.

این طرح خوب را دولت قبلی داشت اجرا می کرد، که سودجویان و افراد شریف اما نا آگاه و بیگانه با سیستم بسیار پیچیده ی جنگل، به میان دویدند و نگذاشتند به نتیجه برسد.

هیچ جمله ای را هوایی بیان نمی کنم. هر کسی مایل باشد، در بحثی دوستانه، همینجا سخن* خود را به اثبات می رسانم. با گواه به اثبات می رسانم.

* واژه ی پهلوی، تالشی سَخُن در اصل سَخون است. این واژه با قاعده ی تالشی شمالی ساخته شده و کامل واژه «سرخون» می باشد. البته با قاعده ی تالشی، می توان آن را اول ساکن skhan نیز تلفظ کرد.

سَخون = سرخون = آنچه سر آدمی بیان می دارد، می گوید، می خوانَد. در اینجا منظور از سر، سر و صورت(گردن به بالا) است. خون در مصدر(بُندارِ) خوندِن(تالشی) = خواندن، بُن دارد. سرخون = آنچه به وسیله ی سر بیان می شود، خوانده می شود. در پهلوی نیز این واژه به فتح اول است.

«سخن - پهلوی saxvan سخون، کلام، قول، نطق، بیان، گفتار، آنچه گفته شود.»(عمید ص 724)

لطفن حرف خ x ی saxvan پهلوی را با حرف ایکس به اشتباه مگیرید.

برگرفته از اینترنت

«رکورد گرمایش دمای اقیانوسها شکسته شد

اقیانوسهای جهان به جوش آمدهاند و گرمای جهان در حال افزایش است. بر اساس تحقیقات جدید، سال گذشته گرمترین دمای اقیانوسها در تاریخ ثبت شد و اکنون ششمین سال متوالی است که این رکورد شکسته میشود.

به گزارش گاردین، دانشمندان معتقدند که گرم شدن اقیانوسها یک شاخص کاملا ساده از گرمایش جهانی است که به دلیل عوامل انسانی رخ داده است.

بر اساس دادههای سال ۲۰۲۱، هفت سال گذشته گرمترین سالها در تاریخ بودهاند و سال گذشته رکورد گرمای اقیانوسها در سراسر جهان ثبت شد، که نشاندهنده بحران تغییرات آب و هوایی است.

رکورد سال ۲۰۲۱ بالاتر از رکوردهای سالهای اخیر است. دومین رکورد گرمترین سال اقیانوسها، به سال ۲۰۲۰ برمیگردد و سومین رکورد گرمترین سال نیز به یک سال پیش از آن یعنی ۲۰۱۹ مربوط است.

به گفته کارشناسان محیط زیست، یک سوم کل دیاکسید کربن موجود در اتمسفر زمین در آب اقیانوس حل میشود، بنابراین اقیانوسها به عنوان یک محافظ قوی در برابر افزایش دما عمل میکنند. در ۵۰ سال گذشته، بیش از ۹۰درسد گرمای تولیدشده، در اقیانوسها جذب شده است.

حالا با گرم شدن جهان به دلیل سوزاندن سوختهای فسیلی، جنگلزدایی، و سایر فعالیتهای مخرب محیط زیست، اقیانوسها گرمای اضافی زیادی متحمل شدهاند که در نهایت ممکن است فاجعهآفرین باشد.

کوین ترنبرت، دانشمند مسایل آبوهوا در مرکز ملی تحقیقات جوی در کلرادو، معتقد است: «گرمای اقیانوسها بیوقفه در سطح جهان در حال افزایش است. این موضوع اهمیت مقابله با تغییرات اقلیمی را به خوبی آشکار میکند و مثال واضحی است که نشان میدهد باید همین الان برای کاهش گرمای زمین اقدام کنیم.»

بر اساس مقالهای که این دانشمند نوشته است، گرم شدن آب اقیانوسها به بروز توفانها و بارندگیهای شدید، و در نتیجه خطر سیلهای مرگبار منجر میشود. این وضعیت به آن دلیل رخ میدهد که با آب شدن لایههای یخی وسیع قطب، حدود یک تریلیون تن یخ در سال به اقیانوس جاری، و باعث افزایش سطح آب دریاها میشود.

تحقیقات جدید نشان میدهد که گرم شدن درازمدت اقیانوسها، اقیانوس اطلس را بیشتر از همه تهدید کرده است. شمال اقیانوس آرام از سال ۱۹۹۰ با افزایش شدید گرما روبهرو بوده است و رکورد گرمایش دریای مدیترانه نیز سال گذشته ثبت شده است.

مایکل مان، دانشمند مسایل آبوهوا در دانشگاه ایالتی پن، که او نیز در زمره محققانی است که در این زمینه تحقیق و فعالیت میکنند، میگوید: «تا زمانی که به رقم صفر خالص در تولید گازهای گلخانهای برسیم، این گرمایش ادامه خواهد داشت و رکوردهای گرمای اقیانوسها نیز همچنان شکسته خواهد شد.»

پیش از این نیز گزارشهای علمی نشان داده بود که میزان افزایش دمای اقیانوسها ۶۰ درسد بیش از آن چیزی است که تصور میشد و با ادامه این روند، باید منتظر پیامدهای جدی بود.»

به آسانی سپند من نکرد ایجاد خاکستر - تپیدم، ناله کردم، سوختم، کین نقش بربستم(بیدل جان دهلوی)1...